Trening funkcjonalny – co to takiego?

20.09
2018

Niektórzy ludzie doświadczają problemów z wykonywaniem codziennych czynności fizycznych. Są to nie tylko osoby po urazach aparatu ruchu, cierpiący na problemy związane z neuroprzekaźnictwem czy po przebytych chorobach wymuszających długotrwałą hospitalizację, ale również osoby zdrowe, ale na przykład prowadzące siedzący tryb życia, a nawet aktywnie trenujące sport. W sytuacji, gdy potrzebne jest holistyczne wzmocnienie mięśni, poprawa koordynacji w aparacie ruchu i, przede wszystkim, odtworzenie prawidłowych wzorców ruchowych z właściwą ich integracją z pomocą przychodzi trening funkcjonalny. Co to takiego?

Trening funkcjonalny to rodzaj treningu prowadzącego do poprawy określonej funkcji podczas ruchu ciała danej osoby, np. siły, wydajności, wytrzymałości, mocy, jak również w celu poprawy motoryki, funkcji krążenia lub tylko ogólnej wydolności poprzez stosowanie ćwiczeń złożonych, często o charakterze wielostawowym. Trening funkcjonalny uwzględnia profilaktykę kontuzji i stosowany jest zarówno w rehabilitacji ruchowej, jak i nowoczesnym treningu sportowym. W obu przypadkach stosownie dobrane ćwiczenia pomagają kształtować poszczególne zdolności motoryczne i jednocześnie zapobiegać kontuzjom, tworzą też lepsze warunki do ogólnej adaptacji wysiłku fizycznego. Ćwiczenia w treningu funkcjonalnym dobranym do celów rehabilitacji mogą bazować na odwzorowaniu codziennie wykonywanych ruchów, które sprawiają pacjentowi najwięcej trudności, ale wykorzystują integrację wielu grup mięśni.

Z kolei w kontekście ćwiczeń sportowych trening funkcjonalny rozumiany jest bardziej jako skupienie się nad poprawieniem określonej funkcjonalności u trenującego lub jako przygotowanie motoryczne do trenowania konkretnej dyscypliny sportowej. Dużą zaletą treningu funkcjonalnego jest nie tylko możliwość odwzorowania każdego wzorca ruchowego, ale też rozłożenie tegoż wzorca na poszczególne etapy i precyzyjne wskazanie asymetrii lub zaburzenia w działaniu aparatu ruchu, co pomoże poprawić ogólnie pojętą wydajność organizmu i usprawnić wykonywanie danej czynności, a wraz z lepszą koordynacją i zwiększoną płynnością – poprawić wyniki sportowe. Trening funkcjonalny to również poszerzenie świadomości o biomechanice własnego ciała, dzięki czemu trenujący jest w stanie uniknąć kondycji podczas trenowania swojej macierzystej dyscypliny sportu.

Trening funkcjonalny: przebieg

Trening funkcjonalny powinien rozpocząć się od testu FMS (z ang. functional movement screening – badanie funkcjonalne ruchu). Test ten ma za zadanie wykryć występujące asymetrie oraz zaburzone wzorce ruchowe u badanej osoby, sprawdzi również jej ogólną sprawność fizyczną, poprawność wzorców ruchowych oraz ich efektywność, oceni wreszcie ryzyko wystąpienia kontuzji.

Następnym etapem jest praca nad podstawową motorycznością, czyli usunięcie niewłaściwych wzorców ruchowych u trenującej osoby, wytworzenie wzorców prawidłowych i wdrożenie ich do pamięci mięśniowej i ruchowej. Dzięki temu ruchy będą wykonywane w sposób naturalny i bez zbędnej analizy przed ich podjęciem. Tak w przypadku ogólnej motoryki ciała, jak i w przypadku jej poszczególnych elementów. Kolejnym krokiem jest już praca nad motorycznością ukierunkowaną, dążącą do poprawy określonej czynności ruchowej ciała i osiągnięci konkretnych rezultatów. Etap ten może wykorzystywać w ćwiczeniach tylko masę własną ciała i proste rekwizyty, np. niewielkie hantle, może również korzystać z bardziej wyspecjalizowanych sprzętów, jak choćby kettlebell, core bagi, bosu, piłki, równoważnie i inne.

Powrót